6 Kas\u0131m 2010 g\u00fcn\u00fc sabah p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l bir havayla uyand\u0131k. G\u00fcne\u015f s\u0131cak y\u00fcz\u00fcn\u00fc bizden esirgemiyordu. Saat 9:00’da \u00c7a\u011fda\u015f \u0130lk\u00f6\u011fretim Okulu’nun \u00f6n\u00fcnde bulu\u015ftuk. Arazide \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fimiz bir ortam ve iklim yakalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in hepimiz \u00e7ok mutlu ve heyecanl\u0131yd\u0131k. Bug\u00fcn \u00c7atac\u0131k orman\u0131nda konumuz “Ekosistem” bu m\u00fckemmel dengeyi ve sistemi \u00f6\u011frenmek i\u00e7in hepimiz sab\u0131rs\u0131zlan\u0131yorduk. Fikret \u00d6\u011fretmen yola \u00e7\u0131kt\u0131ktan biraz sonra mikrofonu eline ald\u0131 ve bize g\u00fcn\u00fcn plan\u0131n\u0131 bildirdi. Dakika dakika her\u015fey planlanm\u0131\u015ft\u0131 ve her b\u00f6l\u00fcm e\u011fiticilere adreslenmi\u015fti. Fikret \u00f6\u011fretmen bu etkinlikte bir de konuk \u00f6\u011fretmenimiz oldu\u011funu duyurdu, Bet\u00fcl Erg\u00fcn \u00f6\u011fretmenimiz \u00e7ok uzaklardan taa \u0130zmir’den etkinli\u011fimize kat\u0131lmak ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6zlemlemek i\u00e7in gelmi\u015fti. G\u00f6r\u00fcnen o ki “Orman Biziz” etki alan\u0131n\u0131 h\u0131zla geli\u015ftiriyordu. Bet\u00fcl \u00f6\u011fretmen ikinci s\u0131n\u0131flara e\u011fitim veren bir s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretmeni oldu\u011funu ve ayn\u0131 zamanda da bir izci lideri oldu\u011funu s\u00f6yledi. Bizlerle birlikte olmaktan \u00e7ok mutluydu, biz de Bet\u00fcl \u00f6\u011fretmeni aram\u0131zda g\u00f6rmekten \u00e7ok mutlu olduk.<\/p>\n
Esin \u00f6\u011fretmenimiz “Ekosistem” konusuna k\u0131sa bir giri\u015f yapt\u0131. Do\u011frusu hepimizin anlayabilece\u011fi \u015fekilde \u00e7ok g\u00fczel \u00f6zetledi. Ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir denge oldu\u011funu ve maalesef biz insanlar\u0131n bu dengenin bozulmas\u0131 ad\u0131na \u00e7ok da duyars\u0131z oldu\u011fumuzu, bilin\u00e7sizce bu sisteme umars\u0131zca zarar verdi\u011fimizi anlatt\u0131. Evlerimizde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z sudan enerjiden, okulda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z kalem ve ka\u011f\u0131da kadar hemen hemen her \u015feyin ekosisteme etki eden bir eleman oldu\u011funu anlatt\u0131. \u00c7evremizdeki do\u011fal hayat ve ekosistem mekanizmas\u0131n\u0131n bili\u00e7siz \u015fekilde etkilenmesi sayesinde bizim etkilerini sonradan hissedecebilece\u011fimiz farkl\u0131 hasarlar olu\u015fturabilece\u011fini her seviyede \u00f6\u011frencinin en iyi anlayaca\u011f\u0131 \u015fekilde dile getirdi.<\/p>\n
Fikret \u00f6\u011fretmen elinde tuttu\u011fu kartlar\u0131 g\u00f6stererek “Bug\u00fcn otob\u00fcs i\u00e7inde \u00e7ok faydal\u0131 ve e\u011flenceli etkinlikler yapaca\u011f\u0131z” diye konu\u015fmas\u0131na ba\u015flad\u0131. Ard\u0131ndan s\u00f6z\u00fcne devam etti “…Sizlerle bir kavram olu\u015fturma oyunu oynayaca\u011f\u0131z. Bunlar bir y\u00fcz\u00fcnde bizlere farkl\u0131 fikir k\u0131v\u0131lc\u0131mlar\u0131 yaratmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f bir \u00e7e\u015fit beyin f\u0131rt\u0131nas\u0131 kartlar\u0131, Kartlar\u0131n \u00f6n y\u00fcz\u00fcndeki foto\u011fraf, grafik, sembol veya g\u00f6rsele bakarak onun hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnecek, yorumlayacak, kavramsal olarak neyi hissettirdikleri konusunu d\u00fc\u015f\u00fcneceksiniz. Sonra arkas\u0131na ilgili b\u00f6l\u00fcme d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi yazarak bir de slogan yaratacaks\u0131n\u0131z…”<\/em> biraz kafam\u0131z kar\u0131\u015fmad\u0131 de\u011fil, ama ilgin\u00e7 ve yarat\u0131c\u0131 bir oyun gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc pek \u00e7ok arkada\u015f\u0131m.Sonra kartlar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131 bizimle, bir avu\u00e7 toprak, bir orman yang\u0131n\u0131, bizim etkinli\u011fimizde \u00e7ekilmi\u015f sevgi dolu g\u00fclen y\u00fczlerimizle “Orman Biziz” ailesi, bir ar\u0131, \u00e7\u00f6lle\u015fmi\u015f ve kurumu\u015f bir toprak foto\u011fraf\u0131 gibi farkl\u0131 konularda \u00e7ok de\u011fi\u015fik g\u00f6rseller vard\u0131. Mehmet \u00f6\u011fretmen resimleri g\u00f6stermeden bize da\u011f\u0131tt\u0131, \u015fans\u0131m\u0131za ne \u00e7\u0131karsa… Kartlar\u0131m\u0131z\u0131 al\u0131r almaz kafa yormaya ba\u015flad\u0131k. hemen yan\u0131m\u0131zdakine bak\u0131p di\u011fer g\u00f6rselleri incelemeyi de ihmal etmiyor, e\u011fer o bana \u00e7\u0131ksayd\u0131 ne yapard\u0131m diye de fikir y\u00fcr\u00fct\u00fcyorduk. Resimleri g\u00fczelce inceledik \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck, arkas\u0131na ad\u0131m\u0131zla birlikte d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi ve slogan\u0131m\u0131z\u0131 yazd\u0131k herkes elindeki iki kart\u0131 \u00f6zenle doldurdu. Herkes slogan yar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve di\u011fer arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n neler yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 merak ediyordu.<\/p>\n Birazdan Merve \u00f6\u011fretmen kartlar\u0131m\u0131z\u0131 toplayarak \u00f6n tarafa Mehmet ve Fikret \u00f6\u011fretmenlerin yan\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Fikret \u00f6\u011fretmen kartlar\u0131n \u00fczerindeki g\u00f6rselleri g\u00f6stererek yazd\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131. Ne kadar yarat\u0131c\u0131 ve ilgin\u00e7 fikirleri olan arkada\u015flar\u0131m\u0131z varm\u0131\u015f me\u011fer… Fikret \u00f6\u011fretmen “… Sizlerle gurur duyuyoruz. \u00c7ok g\u00fczel d\u00fc\u015f\u00fcnceler \u00fcretmi\u015fsiniz, \u00e7ok g\u00fczel sloganlar yaratm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z…”<\/em> dedi. Bizlerde sloganlar\u0131m\u0131z\u0131 alk\u0131\u015flarla de\u011ferlendiriyor yarat\u0131c\u0131 fikirleri daha da \u00e7ok alk\u0131\u015flayarak \u00f6d\u00fcllendiriyorduk. Mehmet \u00f6\u011fretmen bu kadar g\u00fczel fikir i\u00e7inden birinciyi secmenin zor olaca\u011f\u0131n\u0131, oldukca zorlanacaklar\u0131n\u0131 belirtti. Bizlerde farkl\u0131 beyinlerin \u00a0benzer g\u00f6rsellere nas\u0131l de\u011fi\u015fik ve ilgin\u00e7 fikirler \u00fcretebildi\u011fini hayretle izledik.<\/p>\n Zaman\u0131n nas\u0131l ge\u00e7ti\u011fini anlayamad\u0131k. Otob\u00fcs i\u00e7i \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z, payla\u015f\u0131mlar, etkinlikler yolu bir anda k\u0131saltm\u0131\u015ft\u0131 sanki. \u00c7atac\u0131k orman\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcl\u00fc g\u00fczelli\u011fine b\u0131rakt\u0131k kendimizi. Birazdan \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131na vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ilk e\u011fitimimizin “s\u0131ra e\u011fitimi” ve “toplanma” oldu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131 Fikret \u00f6\u011fretmen. Otob\u00fcsten inince g\u00fcne\u015fli tertemiz bir havayla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. \u00c7atac\u0131k ormanlar\u0131ndaki g\u00fczel a\u011fa\u00e7lar\u0131n bizler i\u00e7in \u00fcretti\u011fi saf ve tertemiz oksijeni \u00e7ektik \u00e7i\u011ferlerimize… doyas\u0131ya… Fikret, Arma\u011fan, Erol ve \u00c7engiz \u00f6\u011fretmen birer \u00f6\u011frenci oldular ve ormanda da\u011f\u0131n\u0131k \u015fekilde dola\u015f\u0131rken bir k\u0131sa bir uzun d\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc duyar duymaz ko\u015farak kol aral\u0131\u011f\u0131nda s\u0131raya girdiler, hem de \u00e7abucak… Bir kez daha tekrarlad\u0131lar, ard\u0131ndan bizler de ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131k. Bir ka\u00e7 uygulaman\u0131n ard\u0131ndan Atahan’lar\u0131n tak\u0131m\u0131 en \u00e7abuk ve d\u00fczenli s\u0131ra olan tak\u0131m se\u00e7ildi.<\/p>\n Hemen \u00f6\u011frendiklerimizi uygulad\u0131k. Bir k\u0131sa bir uzun d\u00fcd\u00fckle toplanarak orman i\u00e7indeki e\u011fitim y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcze ba\u015flad\u0131k. H\u00fcseyin ve Ayla \u00f6\u011fretmenimiz ge\u00e7en derste \u00f6\u011frendi\u011fimiz a\u011fa\u00e7 t\u00fcrlerinden \u00f6rnekler verdiler orman i\u00e7inde g\u00f6sterdiler, bizlere sorular sordular biz de cevaplamak i\u00e7in yar\u0131\u015ft\u0131k… Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcm\u00fczde H\u00fcseyin ve Ayla \u00f6\u011fretmenin dediklerinden notlar ald\u0131k, neler \u00f6\u011frendik neler…<\/p>\n Sar\u0131\u00e7am\u0131n Do\u011fal Gen\u00e7le\u015ftirme Alan\u0131nda bizlere \u00e7ok yararl\u0131 bilgiler verdiler;<\/p>\n “Tohumun do\u011fal kaynaklardan, do\u011fal yollarla alana gelerek, do\u011fal etkenler sonucu \u00e7imlenmesi ile elde edilen gen\u00e7li\u011fe do\u011fal gen\u00e7lik, bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalara da \u201cDo\u011fal Gen\u00e7le\u015ftirme\u201d<\/em> denildi\u011fini \u00f6\u011frendik.<\/p>\n Verimli koru ormanlar\u0131nda gen\u00e7le\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na (tohumlama kesimi, toprak haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 vs.) ba\u015flanmadan \u00f6nce arazide gerekli et\u00fct ve incelemeler yap\u0131larak me\u015fcerelerde, do\u011fal yolla gen\u00e7lik getirme olana\u011f\u0131 bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6ncelikle saptanmas\u0131 gerekti\u011fini.\u00a0Bu ama\u00e7la do\u011fal gen\u00e7le\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ba\u015far\u0131 i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki kriter ve fakt\u00f6rler dikkate al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131.Gen\u00e7le\u015ftirilecek me\u015fcerenin topo\u011frafik yap\u0131s\u0131 ve toprak \u00f6zellikleri incelenmelidir. \u00c7ok dik, kayal\u0131k ve erozyona maruz olan, yeterli mutlak ve fizyolojik derinli\u011fi bulunmayan, ana kayan\u0131n yatay olarak\u00a0 tabakala\u015ft\u0131\u011f\u0131 alanlar kesinlikle gen\u00e7le\u015ftirmeye konu edilmemesi gerekti\u011fini \u00f6\u011frendik.<\/p>\n Gen\u00e7le\u015ftirilecek me\u015fcerede yeterli say\u0131 ve da\u011f\u0131l\u0131\u015fta iyi nitelikli tohum a\u011fac\u0131 bulunmas\u0131 gerekti\u011finden, \u0130dare s\u00fcresini doldurmu\u015f \u201cKesime Olgunluk \u00c7a\u011f\u0131\u201dna gelmi\u015f ya\u015fl\u0131 me\u015fcereler do\u011fal gen\u00e7le\u015ftirmeye konu edilmesi gerekti\u011finden, bu \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131mayan gen\u00e7 me\u015fcereler ise bak\u0131ma konu edilmemesi gerkti\u011finden,\u00a0bahsetti H\u00fcseyin \u00f6\u011fretmen. Biraz kafam\u0131z kar\u0131\u015ft\u0131… Nedir bu Me\u015fcere? diye sorduk parmak kald\u0131rarak.<\/p>\n H\u00fcseyin ve Ayla \u00f6\u011fretmen yan\u0131tlad\u0131;<\/p>\n “Me\u015fcere, ya\u015f, a\u011fa\u00e7 t\u00fcr\u00fc kombinasyonu anlam\u0131ndad\u0131r, b\u00fcy\u00fcme ya da kurulu\u015f \u015fekli ile kendisini \u00e7evresinden a\u00e7\u0131k olarak ay\u0131ran ve en az bir hektar b\u00fcy\u00fckl\u00fckte olan orman par\u00e7as\u0131na verilen add\u0131r.”\u00a0Hepimiz \u00e7ok mutluyduk bir terim daha \u00f6\u011frenmi\u015ftik…<\/em><\/p>\n H\u00fcseyin ve Ayla \u00f6\u011fretmen heyecanla anlatmaya devam etti;<\/p>\n “Do\u011fal gen\u00e7le\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 etkileyen en \u00f6nemli etken, topra\u011fa d\u00fc\u015fecek yeterli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 tohum miktar\u0131d\u0131r. Bu nedenle do\u011fal gen\u00e7le\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n mutlaka bol tohum y\u0131llar\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 esast\u0131r. Do\u011fal yolla\u00a0 gen\u00e7le\u015ftirilmesine karar verilen prod\u00fcktif orman alanlar\u0131nda, gen\u00e7le\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flanmadan \u00f6nce ilgili me\u015fcerenin bol tohum y\u0131l\u0131 i\u00e7inde olup olmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6ncelikle ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde belirlenmelidir.”<\/em><\/p>\n “Do\u011fal gen\u00e7le\u015ftirmede, ana me\u015fceredeki a\u011fa\u00e7lardan d\u00f6k\u00fclen veya u\u00e7arak yak\u0131n \u00e7evreden gelen tohumlar\u0131n topra\u011fa (\u00e7imlenme yata\u011f\u0131na) ula\u015farak \u00e7imlenebilmesi ve k\u00f6klenerek bir gen\u00e7lik olu\u015fturabilmesi i\u00e7in, diri ve \u00f6l\u00fc \u00f6rt\u00fc engeli olmamas\u0131 gerekir. \u00c7imlenme ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olsa bile, fidecikler k\u00f6klerini m\u00fcsait bir ortama eri\u015ftiremezse su ve besin maddesi noksanl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yok olurlar. Bu nedenle ba\u015far\u0131l\u0131 bir gen\u00e7le\u015ftirme i\u00e7in \u00e7imlenme ve k\u00f6k geli\u015fimini engelleyecek diri \u00f6rt\u00fcn\u00fcn \u00f6ncelikle gen\u00e7le\u015ftirme alanlar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir…”<\/em><\/p>\n “Gen\u00e7le\u015ftirme uygulamalar\u0131na tabi tutulacak me\u015fcerelerde, yer yer k\u00fcme veya gruplar halinde sahaya gelmi\u015f gen\u00e7liklere rastlanabilir. Bu gibi hallerde, \u00f6nc\u00fc gen\u00e7li\u011fin kabul edilip edilmeyece\u011fine karar verilmesi \u00f6nemlidir.\u00a0Sar\u0131\u00e7am\u0131n bol tohum d\u00f6k\u00fclme tekrar\u0131 2-3 y\u0131lda bir olur. Tohumlar kozalaktan \u015eubat \u2013 May\u0131s aylar\u0131 aras\u0131nda d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.\u00a0Bunun i\u00e7in saha haz\u0131rl\u0131klar\u0131 tohum d\u00f6k\u00fcm\u00fcnden \u00f6nce bitirilmelidir…”<\/em><\/p>\n H\u00fcseyin \u00f6\u011fretmenin bu g\u00fczel sunumunun ard\u0131ndan Ayla \u00f6\u011fretmen etraf\u0131 telle \u00e7evrili bir alana g\u00f6t\u00fcrd\u00fc bizi, buras\u0131 bir inceleme alan\u0131na benziyordu. D\u00f6k\u00fclen yapraklar\u0131n biriktirildi\u011fi ince kuma\u015fa benzer hazneler g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu, hepimiz merakland\u0131k. Ayla \u00f6gretmen “Arkada\u015flar bunlar ibre kapan\u0131”… <\/em>ve anlatmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n D\u00f6n\u00fc\u015f yolunda bir de K\u0131rm\u0131z\u0131 Kar\u0131nca<\/a> Yuvas\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za. Ayla ve H\u00fcseyin \u00f6\u011fretmen detayl\u0131 \u015fekilde anlatt\u0131lar bu yararl\u0131 hayvan\u0131.<\/p>\n Hepimiz bu Cumartesi g\u00fcn\u00fc evlerimizde televizyon, bilgisayar oyunu \u00f6n\u00fcnde oturmak ve b\u00fct\u00fcn g\u00fcn i\u00e7 mekanda zihnimizin uyu\u015fmas\u0131 yerine, orman i\u00e7inde bu e\u015fsiz e\u011fitimi alma imkan\u0131na sahip oldu\u011fumuz i\u00e7in, bir kez daha, ne kadar \u015fansl\u0131 oldu\u011fumuzun\u00a0fark\u0131na vard\u0131k…<\/p>\n Karn\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131 a\u00e7\u0131k havada yenen g\u00fczel bir yemek arkada\u015flar\u0131m\u0131z ve \u00f6\u011fretmenlerimizle birlikte daha da e\u011flenceli hale geldi. O\u011fleden sonra Cengiz \u00f6gretmenin \u00f6zenle haz\u0131rlanm\u0131\u015f sunumunu ilgiyle izledik, sonra bize do\u011fadan bitki orne\u011finin nas\u0131l toplanaca\u011f\u0131n\u0131<\/a> uygulamal\u0131 olarak g\u00f6sterdi.<\/p>\n